Horror vacui!

Nee, dit wordt geen griezelverhaal. Horror is tenslotte niet mijn expertise. Maar niet veel lezers van mijn blogs weten dat ik naast presentatie-expert ook kunsthistorica ben. En een van de mooiste termen die er tijdens mijn studie voorbijkwam vond ik die van ‘horror vacui’. Want die term sprak zo tot mijn verbeelding. Griezelig ergens, maar ook intrigerend.

Horror vacui

Die term ‘horror vacui’ komt uit het Latijn en betekent ‘angst voor lege ruimte’ en in de beeldende kunst zie je dan dat kunstenaars elk leeg plekje in hun werk gaan opvullen, bijvoorbeeld met kleine sierlijke ornamenten of natuurlijke motieven. In Keltische en Ierse kunst zie je dat veel. Maar goed, daar gaat het nu even niet over..:-)

Volgepropt

Het is niet omdat ik met mijn neus in kunstboeken zat dat ik aan die term moest denken. (Soms mis ik dat ook wel eens overigens – uren plaatjes kijken in mijn kunstboeken –  want daar vind ik tegenwoordig nog maar weinig tijd voor). Maar in de afgelopen weken heb ik een aantal sprekers begeleid die me op verschillende manieren aan die ‘horror vacui’ deden denken. En dat was niet omdat zij zelf zo vreselijk griezelig waren, laat dat even duidelijk zijn …:-).

Kennis is respect

Wat me weer opviel tijdens die recente workshop en dat individuele traject is dat sprekers zo graag in hun kennis en feiten blijven zitten. Zij hebben last van ‘horror respecto’. Want hun presentaties zitten helemaal volgepropt met inhoud, zonder dat het publiek maar één sprankeltje van hun persoonlijkheid mag zien. En ik snap het heus wel. Sprekers voelen zich veilig door hun kennis te etaleren: als je veel weet, dan dwingt dat respect af, toch ..? Maar het schept ook afstand, dus als je op zoek bent naar verbinding met je publiek is het niet de beste strategie. Juist die menselijkheid geeft je de verbinding die je nodig hebt om je boodschap te laten plakken.

Perfectie en falen

Interessant in dat oogpunt is trouwens ook wat ‘horror vacui’ volgens Wikipedia in de filosofie representeert: “In de filosofie staat horror vacui voor de onzekerheid van de mens, die niet kan leven met twijfel en onzekerheden en niet beantwoorde vragen. Volgens deze redenering probeert de mens op elke vraag een passend antwoord te vinden en voor alles een verklaring te zoeken”. Ik wil natuurlijk niet te veel afdwalen, maar in deze categorie zitten vaak sprekers die vinden dat ze ‘alles moeten kunnen beantwoorden’. Omdat het anders voelt als falen. Herken je dat? Jouw eigen ‘horror perfectionisto’?

Opschieten en snel

Afgelopen week had ik een spreker die álles wilde vertellen. En rap achter elkaar: er zat werkelijk geen enkel hapje adem tussen de zinnen. Dan zit de veiligheid in ‘een beetje opschieten om zo snel mogelijk klaar te zijn’ (‘horror rapido’!). Als je in het publiek zit word je op die manier niet uitgenodigd om te reageren. En dat is ook precies de bedoeling, want dat leidt de spreker alleen maar af, en dat heeft ie dus liever niet. Het enige dat je dan als publiek kunt doen is op je stoel alles maar aanhoren. En dan komt er zoveel in een rap tempo je oren binnen dat je er gewoon helemaal niks mee kan.

Tot in de details

Ook in storytelling zie ik die horror vacui met regelmaat terugkomen. Sprekers die in hun persoonlijke verhaal volledigheid willen bieden en ieder detail willen benoemen. (Een gevalletje van ‘horror detaillisimo’). Maar een goed verhaal gaat juist niet over volledig zijn. Een goed verhaal krijg je als je beeldend vertelt, en een gevoel weet over te brengen met ruimte voor de ander om zelf de plaatjes in te kleuren. Daar ontstaat de verbinding op, doordat die ander jouw verhaal of ervaring herkent. En daar is wel wat lucht en ruimte voor nodig.

Tip

Een beetje lucht, een beetje rust, een beetje ruimte: dat doet het goed in een presentatie. Je wilt tenslotte dat je verhaal impact heeft bij jouw publiek, zodat je boodschap blijft plakken. Dus blijf weg van de ‘horror’ en focus wat meer op de ‘vacui’!

Blijer Presenteren

Wil jij weten hoe je blijer kunt presenteren met lucht, adem en rust? In mijn boek dat de Boekgoud Publieksprijs 2017 heeft gewonnen, deel ik allerlei tips, ervaringen en oefeningen die je direct kunt toepassen. Lees er meer over in ‘Het Groot ABC voor Blijer Presenteren’. Er is ook een pitchvariant: ‘Het Klein ABC, Overtuigend Pitchen voor Ondernemers’.

Alle verhalen die op deze site verschijnen zijn eigendom van Dikscommuniceert en mogen alleen worden gebruikt na toestemming vooraf van de eigenaar.